نظام سیاسی اسلام - مفهوم سیاست

مفهوم سیاست

کمله سیاست که به وزن امارت بوده یک واژه عربی است و از ماده سوس ګرفته شده است، به معانی: نګهداری کردن، رعیت داری، سرپرستی، اصلاح و رهنمایی مردم به راه رستګاری، ادراه امور مملکت و حکومت داری و فن کشور داری؛ همچنان برای ادره امور داخلی و خارجي استعمال شده است .

اما مفهوم خاص این واژه تدابیری است که حکومت ها و نظام های سیاسی در باره امور کشور و تعیین شکل و محتوای فعالیت و امور داخلی و خارجی خود اتخاذ می کنند. که از اینرو داری دو بعد ذیل میباشد:

الف- بعد داخلی: در این مورد نظام های سیاسی وحکومت ها با اتخاذ تدابیر الزام و سنجیده که متناست با شرایط مادی و معنوی مشخص باشند، امور کشور را اداره می کنند. تا اعضای جامعه به وظایف اجتماعی خود عمل نمایند.

 ب- بعد خارجی : در این مودر نظام های سیاسی و حکومت ها با دولت های دیګر مناسبات و روابط خود را قایم نوده و دنبال می کنند، که آنرا روابط بین المللی نیز می ګویند .

تعریف و معنای شرعی سیاست :

در مورد تعریف سیاست دانشمندان و علمای اسلامی تعریفات ګوناګونی را ارائه کرده اند:

 اول : علامه ابوالحسن ماوردی متوفای « ۴۶۰ هـ ق » سیاست را چنین تعریف نموده است: « حراسة الدین و سیاسة الدنیا» یعنی سیاست و حکومت یک نوع قیادت است که برای حفاظت دین و سیاست دنیا بناء یافته است .

 دوم: امام غزالی متوفای « ۵۰۵ هـ.ق » چنین ګفته است که: سیاست عبارت از اصلاح بنده ګان خدا توجیه و رهمنایی آنها به راه نجات شان در دنیا و آخرت است .

سوم : علامه ابن خلدون دراین مورد ګفته است که : حکومت عبارت از حفاظت و نګهداری مردم و کفالت نمودن منافع آنها است. و علامه راغب اصفهانی در مورد تعریف و وظایف حکومت سه نکته ذیل را ضروري دانسته است که عبارتنند از :

１-    عمارة الارض ( عمران و تمدن بالای زمین )

２-    تنفیذ احکام الله ( اجرای احکام خداوند)

３-    مکارم الشریعة ( پخش و نشر مکارم اخلاق )

پس سیاست عبارت از اداره امور داخلی و خارجی دولت اسلامی در پرتو احکام و مقررات کلی شریعت است، به نحوی که منافع علیای دولت تحقق یافته و  از خطرات در امان بوده باشد.

شفیق، عبدالناصر – نظام سیاسی اسلام، بهار ۱۳۹۲